Suryadi

Melawan Amnesia Sejarah : Engku Nawawi Gelar Soetan Ma’moer

1 Dec 2015 - 14:55 WIB

Engku Nawawi Gelar Soetan Ma’moer, Marhum  [1859-1928]

Orang Sumatera sampai ke Riau dan Lingga, Bangka dan Billiton [Belitung], terutama antara [di kalangan]  golongan guru-guru niscaya mengetahui belaka siapa engku Nawawi gelar Soetan Ma’moer yang kami lukiskan ini, dan apa pekerjaan beliau selama ini. Baru-baru ini pukul lima pagi hari Ahad 11 November yang lalu [1928], beliau telah meninggal dunia dalam usia hampir 70 tahun. Menurut kabar tak lama beliau sakit.

Engku Nawawi, demikianlah nama yang biasa diberikan dalam pergaulan umum, dilahirkan dalam tahun 1859 di Padang Panjang (Sumatera Barat). Setelah tamat belajar di sekolah kelas II beliau masuk ke sekolah guru di Bukittinggi. Dalam tahun 1877 tamatlah pelajaran beliau di sekolah itu dan setelah beberapa lamanya jadi guru sekolah rendah, maka di tahoen 1879 beliau diangkat menjadi guru bahasa Melayu di Kweekschool [Sekolah Raja] di Bukittinggi.

Pada bulan Mei 1883 beliau menempuh ujian hulpacte dengan selamat, lalu diangkat menjadi onderwijzer van den eersten di sekolah itu juga.

Dalam tahun 1916 beliau berhenti dari pekerjaan atas permintaan sendiri dengan mendapat pensiun.

Selama dalam jabatan adalah beberapa kitab yang diterjemahkan beliau [ke] dalam bahasa Melayu bersama-sama dengan teman sejawatnya. Jasa beliau dihargai benar oleh Pemerintah Hindia [Belanda] dan Pemerintah Tinggi di Negeri Belanda, sehingga beliau mendapat pujian dari Direktur Pengajaran dan Ibadat dan beroleh Bintang perak dan Bintang emas, demikian juga Bintang Oranje Nassau.

Beliau amat gemar akan sport, terutama berpacu kuda. Banyaklah kuda pacuan beliau yang kenamaan di Sumatera Barat.

Dalam tahun 1907 beliau [pergi ber]tamasya ke Pulau Jawa dengan mengunjungi Candi Borobudur dan Mendut, akan meluaskan pemandangan [wawasan]. Bagi Pulau Sumatera dan [se]kelilingnya, beliaulah yang menjadi peretas jalan ke haluan kemajuan Bumiputera, terutama memberi contoh tentang memajukan anak-anak perempuan. Beliaulah yang mula-mula menyuruh anak laki-laki Sumatera belajar di sekolah H.B.S. di Betawi. Anak beliau yang perempuanlah yang pertama-tama memperoleh pelajaran sampai tamat di sekolah guru Bukittinggi, lalu pergi melanjutkan pelajarannya untuk bahasa Belanda di Batawi.

 

Beliau suka beramah-ramahan dengan orang banyak, dengan tidak memandang bangsa dan derajat. Banyak sahabat kenalannya, baik antara [di kalangan] bangsanya sendiri, baik pun antara [di kalangan]  bangsa lain.  Manis mulut, rendah hati dan sifat-sifat baik yang lain menyebabkan orang hormat dan memuji beliau dalam pergaulan.

Pertolongan beliau bagi orang banyak, demikian juga untuk Pemerintah, pun tidak kurang!

Sekarang beliau sudah meninggal. Dalam pada itu kami turut mendoakan, moga-moga arwah beliau selamat sampai di akhirat, serta anak istri beliau pun akan hidup dalam aman sentosa sepeninggal beliau itu.{1570}

***

* Sumber: Pandji Poestaka, No. 94, Tahoen VI, 23 November 1928: 1570. Ejaan disesuaikan, tetapi nama diri tetap ditulis sebagaimana aslinya; angka dalam tanda { } merujuk pada halaman asli majalahnya; kata-kata dalam tanda [ ] merupakan tambahan dari penyalin; foto ilustrasi berasal dari teks aslinya.

Penyalin: Dr. Suryadi, MA, dosen/penliti Leiden University, Belanda 


TAGS   Melawan Amnesia Sejarah / Nawawi Gelar Soetan Ma’moer /


Author

Recent Post

Recent Comments

Archive